Tekin:“Kalkınma hamlesi başlamalı”

Saadet Partisi İl Başkan Yardımcısı Tekin ülke ekonomisiyle ilgili öngörülerde bulundu. Önümüzdeki aylarda Türkiye’yi ekonomik açıdan zor bir dönemin beklediğine işaret eden Tekin, alınması gereken ekonomik tedbirler hakkında önerilerde bulundu.
“Bu gidiş nereye”
Tekin,”Üretmeden tüketmeyi kolaylaştıran bir sistemin esiri olduk. Bankalar devlet güvencesinde vatandaşa kolayca kredi veriyor,  piyasadaki fiziki paranın 16 katı kadar sanal borç var. Bu ne demek oluyor; bugün hepimiz cebimizdeki parayı, banka hesaplarındaki parayı bir odada toplayalım bu borcu kapatalım desek elimizde o adar fiziki para çıkmayacak maalesef. Bankacılık kanunu ve kredilendirme sisteminin ivedi olarak değişmesi gerekmektedir; çünkü bu sistemde en çok kazanan bankalar oluyor. Bankaların kazancı 2002 yılında 2 milyar 905 milyon TL iken 2017 yılı sonu itibari ile 48 milyar 648 milyon TL olmuştur. 2018 yılı sonunda ise 57 buçuk milyar TL olacağı tahmin ediliyor” dedi.
“Cari açığı kapatmalıyız”
“Üretime dönük krediler sağlanması elzemdir” diyen Tekin sözlerine şöyle devam etti: “Duble yollar, köprüler, büyük havalimanları, büyük hastaneler, stadyumlar aslında sonuçtur yani zenginliğin sonucudur. Asgari ücretli birisi yeni bir telefon aldığı zaman zengin olmuyorsa ve bu telefonun ücreti her ay maaşından düşecekse daha da zor duruma düşecektir. Yani bin 600 TL maaş alıyorken 7-8 bin TL’lik telefon almak nasıl risk teşkil ediyorsa makro boyutta ülkemiz için aynı risk var demektir. Ticari açık veren ülkeler arasında olduğumuzdan, borcumuz dolarla olduğu için, 2013 yılından bu yana TL yüzde 250 oranında değer kaybetti. Dolar, 2013 yılında 2 TL seviyelerindeyken şimdi 5 buçuk TL civarlarında iniş ve çıkışlar yapıyor. Bu demek oluyor ki ülke olarak daha çok çalışıp daha çok dolar bulmamız ve cari açığı bir şekilde kapatmamız gerekiyor.”  
“Ekonomi modeli değişmeli”
Cari açığın finanse edilmesi için önerilerde de bulunan Tekin, “Soğuk parayla doğrudan yatırım yapan firma sayısı çoğalır; ama bunların olması için hukuku şeffaf, adaleti sağlam, kurumları çalışkan olması gerekir. Sıcak paraysa son dönemde yapılan basit; ama uzun vadede büyük borçların önünü açan, vatandaşa ağır vergi ve ceza yükü getiren bir sistemdir. Ayrıca Merkez Bankası’nın kasasında en zor zamanda kullanılmak için bekletilen dolar stoku bulunmakta. Şu an kasada net 26 milyar dolar paramız kaldı. Bu da hiçbir şey yapmasak ülkemizi sadece 105 gün ayakta tutabilir. Bir yıl içinde ödememiz gereken borçlar 50 milyar dolar, cari açık 50 milyar dolar, 70 milyar dolar da özel sektör borcu. Bunların toplamı 170 milyar dolar. Bunu nasıl ödeyeceğiz? Şu an IMF’ye gidilse belki bize fon vermek istemeyecekler; çünkü risk büyüdü ve piyasada şirketlerin ödeme planları bozuldu. Önümüzdeki dönem işsizlik daha çok artacak, iş üretimi azalacak, bankalar borçlarını tahsis edemediği için icralar başlayacak. Bunları erkenden görmek ve harekete geçmek gerekiyor. Bu nedenle üretim ve kalkınma hamlesi başlatılmalı, ekonomi modeli değişmeli, bankacılık kanunu güncellenmeli, israf-rüşvet engellenmeli ve üretime dönük olmayan yatırımlar askıya alınmalı” diye konuştu.
Cengiz Taşkıran