Mart ayında ticari süt işletmeleri tarafından içme sütü üretimi 131 bin 961 ton olarak gerçekleşti ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18,5 azaldı. İnek peyniri üretimi 58 bin 5 ton ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10,2’lik azalış gösterdi. Koyun, keçi, manda ve karışık sütlerden elde edilen peynir çeşitleriyse 3 bin 125 tonla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttı. Yoğurt üretimi 99 bin 11 tonla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,5 azaldı. Ayran üretimiyse 62 bin 148 tonla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,3 azalış gösterdi. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplanan inek sütü miktarı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 0,4 azaldı. Takvim etkisinden arındırılmış toplanan inek sütü miktarı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,2 azaldı. Ticari süt işletmelerince Mart ayında 838 bin 444 ton inek sütü toplandı.
Üretim düşüyor
Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım – ÜFE), Nisan verilerine dikkat çeken Sütçüler Yoğurtçular ve Dondurma İmalatçılar Esnaf Odası Başkanı Ekin, “Tarım – ÜFE 2019 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,09, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,44, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 30,75 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 18,12 artış gösterdi. Bir önceki aya göre değişim; tarım ve avcılık ürünlerinde yüzde 1,06, ormancılık ürünlerinde yüzde 4,43 artış gerçekleşti. Aylık en fazla artış tek yıllık bitkisel ürünler ana grubunda oldu. Ana gruplarda bir önceki aya göre değişim; tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 1,62, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 0,67 ve çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,33 artış gerçekleşti. Alt tarım gruplarından; koyun ve keçi, canlı; bunların işlenmemiş süt ve yapağıları yüzde 1,53, tahıllar, baklagiller ve yağlı tohumlar yüzde 1,47 artış, yağlı meyveler yüzde 2,07, canlı kümes hayvanları ve yumurtalar yüzde 0,91, lifli bitkiler yüzde 3,01 azalış gösterdi. Tabloya baktığımız zaman çoğu kalemde artış olduğu aşikâr. Bu tablo içinde üretim maliyeti artan üretici kar edemeyince sektörü terk ediyor” dedi.
Destek vurgusu
Üretimdeki azalmanın önüne geçilmesi için yapılması gerekenleri de belirten Başkan Ekin, “Aracılar, üreticiden çok kazanıyor. Geçtiğimiz yıl dövizde yaşanan yükselmeyle birlikte artan girdilere karşılık 2018 Ağustos ayından bu yana çiğ süt referans fiyatında bir değişikliğe gitmeyen Ulusal Süt Konseyi, geçtiğimiz haftalarda fiyatlarda iyileştirme kararı aldı. 1 Mayıs’ta başlayacak yeni tarifeye göre, çiğ süt referans fiyatı 1.70 TL’den 2 TL’ye çıkarıldı. Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan fiyatların, üreticinin memnuniyetini sağlaması için süt prim destekleri çok önemli. Süt prim destekleri piyasa şartlarının altında kaldığı sürece fiyat artışının üreticiye bir faydası olmayacak. Ayrıca bölgesel destekler Antalya’ya verilsin. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca yürütülen Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Programı kapsamında bizlere de destekler verilmeli. 42 ilde uygulanan desteklemeler Antalya’yı da kapsamalı. Antalya’da arsa ve yatırımcı var. Antalya’nın da bu tarz projelere dâhil edilmesi sektörümüz açısından çok büyük önemi sahip” değerlendirmesinde bulundu. Köye dönüş projelerinin de büyük öneme sahip olduğunu aktaran Ekin, “Millileşme hareketi sektörümüz için de büyük öneme sahip. Köylerimizde boş duran arsa oranı bir hayli fazla. İnsanla buraya dönüşe bir şekilde teşvik edilmeli. Elektrik, yem, veteriner hizmetleri gibi başlıklarda süt üreticisine destek sağlanması gerekir. Antalya’ya komşu Burdur, Isparta gibi illerdeki desteklemeler şehrimize de uygulanmalı. Bunların yanı sıra üreticinin sırtındaki yükü hafifletecek finansal paketlere de ihtiyaç duyulmakta” vurgusunda bulundu.
Fiyatlar artacak
Süt üretimindeki düşüş, çiğ süt litre fiyatının artması ve yükselen girdiler nedeniyle süt ve süt ürünlerinde fiyat artışının normal bir süreç olduğunu da sözlerine ekleyen Ekin, “Şu an hem üretici hem de tüketici tarafında süt ve süt ürünlerinin maliyeti yükseliyor. Bu bir fırsatçılık değil, piyasa şartlarının gerektirdiği bir tablodur. Öyle bir piyasa dengelemesi gerçekleştirilmesi gerekiyor ki; hem üretici hem tüketici mağdur olmasın ve bunun sonucunda ülkemiz tarımı ve üretimi sekteye uğramasın. Şu an üretici kar etmiyor, son açıklanan fiyat artışları enflasyon karşısında eridi. Üretici şu an sadece zarar etmiyor diyebiliriz. Tüketici de fiyatlardan memnun değil. Çünkü süt ve süt ürünleri sofrasına her geçen gün artan fiyatlarla geliyor. Mevcut piyasa şartlarına göre ileriye bakarsak, ilerleyen günlerde ne üretici ne de tüketici fiyatlardan memnun kalacak gibi görünmüyor” dedi.
Veli AKOĞLU
